ถ้าถามว่าโรคใดที่คนทั่วไปกลัวกันมากที่สุด
โรคๆนั้นก็คงหนีไม่พ้น”โรคมะเร็ง”
หลายๆคนภาวนาขอให้ชีวิตนี้อย่ามีโรคมะเร็ง...
บางคนสมหวัง แต่บางคนก็ต้องผิดหวัง
หลายๆคนพยายามดูแลสุขภาพตัวเองเป็นอย่างดี
มีสุขภาพที่แข็งแรงมาตลอดทั้งชีวิต...
แต่สุดท้ายก็อาจไม่สามารถหนีพ้นไปจากมันได้...
.
เชื่อว่าหลายๆคนคงสงสัยว่า...มะเร็งมันเกิดขึ้นมาได้อย่างไร? แล้วเราจะป้องกันมันได้อย่างไร?
เอาล่ะ วันนี้ผมจะมาเล่าเรื่องนี้ให้ฟัง
.
ร่างกายมนุษย์นั้น...ประกอบไปด้วยเซลล์จำนวนมากมายมหาศาล...โดยประมาณก็คือกว่าล้านล้านเซลล์ โดยเซลล์ทั้งหมดนี้ ก็มีต้นกำเนิดมาจากเซลล์ๆเดียวจากตอนที่สเปิร์มเข้าปฏิสนธิกับไข่
.
การแบ่งตัวของเซลล์ ทำให้เกิดรูปร่างของมนุษย์ เกิดอวัยวะต่างๆของมนุษย์ จากเซลล์ๆเดียว
ทำให้เราเติบโต และเมื่อถึงอายุประมาณหนึ่ง รูปร่างและอวัยวะต่างๆของเราก็จะเติบโตอย่างเต็มที่
.
พวกคุณเคยสงสัยไหม ว่าทำไมพวกเราถึงต้องหยุดเติบโตแต่เพียงเท่านี้ ทำไมพวกเราถึงไม่สามารถเติบโตตัวใหญ่มากขึ้นไปเรื่อยๆล่ะ...
.
การแบ่งตัวของเซลล์ ทำให้เกิดรูปร่างของมนุษย์ เกิดอวัยวะต่างๆของมนุษย์ จากเซลล์ๆเดียว
ทำให้เราเติบโต และเมื่อถึงอายุประมาณหนึ่ง รูปร่างและอวัยวะต่างๆของเราก็จะเติบโตอย่างเต็มที่
.
พวกคุณเคยสงสัยไหม ว่าทำไมพวกเราถึงต้องหยุดเติบโตแต่เพียงเท่านี้ ทำไมพวกเราถึงไม่สามารถเติบโตตัวใหญ่มากขึ้นไปเรื่อยๆล่ะ...
คำตอบนั้นอยู่ที่ “กลไกการแบ่งตัวของเซลล์ “
เมื่อเซลล์แบ่งตัวมาถึงจุดหนึ่ง มันก็จะเริ่มแบ่งตัวช้าลง จนท้ายที่สุดแล้วมันก็จะแค่แบ่งตัวเพียงเพื่อทดแทนเซลล์ตัวเก่าๆที่ตายไป เซลล์ในบางอวัยวะถึงกับหยุดแบ่งตัวอย่างถาวรเลยด้วยซ้ำไป ด้วยสาเหตุนี้ เลยทำให้มนุษย์ไม่สามารถเติบโตไปได้มากกว่านี้อีก
.
โดยกลไกเหล่านี้ ถูกกำหนดไว้ในรหัสพันธุกรรมในยีนของพวกเรา เซลล์ทุกๆเซลล์ของพวกเรานั้นมี”ยีน”หลายหมื่นยีนที่คอยควบคุมการทำงานทุกๆอย่างของเซลล์ โดยมันจะมี”ยีน”อยู่กลุ่มหนึ่งที่มีหน้าที่ควบคุม”การแบ่งตัวของเซลล์” ยีนกลุ่มนี้มีหลายประเภท แต่หน้าที่ของมันก็คือควบคุมการแบ่งตัวของเซลล์ในแต่ละช่วงอายุของเราให้มีความเหมาะสม
.
ถ้าเกิดยีนกลุ่มนี้เกิดทำงานผิดพลาดในลักษณะที่ทำให้การแบ่งตัวของเซลล์นั้นมากขึ้นจนควบคุมไม่ได้แล้วล่ะก็...ใช่แล้วครับ เซลล์ตัวนั้นๆมันก็จะแบ่งตัวอย่างรวดเร็วจนหยุดไม่อยู่ แล้วกลายเป็นก้อนเนื้อร้ายที่ใหญ่ขึ้นเรื่อยๆนั่นเอง
.
ดังนั้นเมื่อดูถึงปัญหาจริงๆแล้ว ต้นกำเนิดก้อนมะเร็งมันก็เกิดมาจากยีนเจ้าปัญหาเหล่านี้นั่นเอง แต่แล้วอยู่ดีๆทำไมยีนมันถึงได้งอแงทำงานไม่เหมือนเดิมล่ะ...คำตอบก็คือ ยีนมันเกิดมีรหัสพันธุกรรมเปลี่ยนแปลงไปครับ หรือก็คือ”การกลายพันธ์ุ”นั่นเอง จากเซลล์ๆเดียวที่มียีนกลายพันธุ์ไป มันก็จะแบ่งตัวอย่างรวดเร็วจนสร้างอาณานิคมในร่างกายเรา เหมือนการมีประชากร 2 กลุ่มอยู่ในร่างกายเดียวกัน
.
เอาล่ะครับ มาถึงคำถามสุดท้ายของบทความนี้ “แล้วปัจจัยเสี่ยงใด ที่ทำให้ยีนมันกลายพันธ์ุ”.....
เมื่อเซลล์แบ่งตัวมาถึงจุดหนึ่ง มันก็จะเริ่มแบ่งตัวช้าลง จนท้ายที่สุดแล้วมันก็จะแค่แบ่งตัวเพียงเพื่อทดแทนเซลล์ตัวเก่าๆที่ตายไป เซลล์ในบางอวัยวะถึงกับหยุดแบ่งตัวอย่างถาวรเลยด้วยซ้ำไป ด้วยสาเหตุนี้ เลยทำให้มนุษย์ไม่สามารถเติบโตไปได้มากกว่านี้อีก
.
โดยกลไกเหล่านี้ ถูกกำหนดไว้ในรหัสพันธุกรรมในยีนของพวกเรา เซลล์ทุกๆเซลล์ของพวกเรานั้นมี”ยีน”หลายหมื่นยีนที่คอยควบคุมการทำงานทุกๆอย่างของเซลล์ โดยมันจะมี”ยีน”อยู่กลุ่มหนึ่งที่มีหน้าที่ควบคุม”การแบ่งตัวของเซลล์” ยีนกลุ่มนี้มีหลายประเภท แต่หน้าที่ของมันก็คือควบคุมการแบ่งตัวของเซลล์ในแต่ละช่วงอายุของเราให้มีความเหมาะสม
.
ถ้าเกิดยีนกลุ่มนี้เกิดทำงานผิดพลาดในลักษณะที่ทำให้การแบ่งตัวของเซลล์นั้นมากขึ้นจนควบคุมไม่ได้แล้วล่ะก็...ใช่แล้วครับ เซลล์ตัวนั้นๆมันก็จะแบ่งตัวอย่างรวดเร็วจนหยุดไม่อยู่ แล้วกลายเป็นก้อนเนื้อร้ายที่ใหญ่ขึ้นเรื่อยๆนั่นเอง
.
ดังนั้นเมื่อดูถึงปัญหาจริงๆแล้ว ต้นกำเนิดก้อนมะเร็งมันก็เกิดมาจากยีนเจ้าปัญหาเหล่านี้นั่นเอง แต่แล้วอยู่ดีๆทำไมยีนมันถึงได้งอแงทำงานไม่เหมือนเดิมล่ะ...คำตอบก็คือ ยีนมันเกิดมีรหัสพันธุกรรมเปลี่ยนแปลงไปครับ หรือก็คือ”การกลายพันธ์ุ”นั่นเอง จากเซลล์ๆเดียวที่มียีนกลายพันธุ์ไป มันก็จะแบ่งตัวอย่างรวดเร็วจนสร้างอาณานิคมในร่างกายเรา เหมือนการมีประชากร 2 กลุ่มอยู่ในร่างกายเดียวกัน
.
เอาล่ะครับ มาถึงคำถามสุดท้ายของบทความนี้ “แล้วปัจจัยเสี่ยงใด ที่ทำให้ยีนมันกลายพันธ์ุ”.....
ถ้าเราสามารถตอบโจทย์นี้ได้ เราจะสามารถแก้ไขมันได้ที่ต้นเหตุ และสามารถป้องกันการเกิดมะเร็งทั้งหมดได้เลย
.
นี่แหละครับ คือความยากลำบากของมัน มะเร็งแต่ละอวัยวะ ก็มีปัจจัยเสี่ยงที่แตกต่างกันไป และปัจจัยเสี่ยงส่วนใหญ่ มันก็คือสิ่งที่อยู่ในชีวิตประจำวัน
จนเราไม่สามารถที่จะหลีกเลี่ยงมันได้ทั้งหมด ยกตัวอย่างนะครับ เช่น อาหารและเครื่องดื่มต่างๆนาๆ ควัน มลพิษ บุหรี่ อาชีพต่างๆ แสงแดด รังสี การติดเชื้อต่างๆ เป็นต้น ปัจจัยเสี่ยงเหล่านี้ ทำให้ยีนของเซลล์เกิดความเสียหาย และทำงานผิดปกติไป
.
ต้องบอกว่าพวกเราสามารถหลีกเลี่ยงปัจจัยเสี่ยงของมะเร็งบางชนิดได้ แต่ก็ไม่สามารถป้องกันมะเร็งได้ทั้งหมดแน่นอน สุดท้ายแล้ว มันก็อาจมียีนที่กลายพันธ์ุเกิดขึ้นมาอยู่ดี บางคนเกิดมาพร้อมกับยีนกลายพันธ์ุมาตั้งแต่แรกแล้วด้วยซ้ำไป เพราะได้รับการถ่ายทอดมาจากพ่อแม่
.
แต่ผมพูดไปแบบนี้ก็ไม่ได้หมายความว่าทุกคนจะต้องเป็นมะเร็งนะครับ เพราะต้องบอกว่าคนส่วนใหญ่นั้นไม่มีการกลายพันธ์ุในยีนกลุ่มนี้ไปตลอดทั้งชีวิต รหัสพันธุกรรมของพวกเรามันมีความยาวกว่าพันล้านรหัส มันคงไม่บังเอิญโชคดีมากลายพันธุ์ที่ยีนกลุ่มนี้ได้ในทุกๆคนทุกๆครั้งหรอก ดังนั้นก็อย่ากังวลจนมากเกินไปนะครับ
.
แล้วถามว่าร่างกายของเรายอมปล่อยให้ก้อนมะเร็งโตขึ้นเรื่อยๆแบบนี้โดยไม่ต่อสู้อะไรเลยงั้นหรือ ก็ต้องบอกว่าเซลล์มะเร็งส่วนใหญ่มันก็หน้าตาคล้ายๆเซลล์ปกตินี่แหละ เม็ดเลือดขาวของเรามันก็เลยไม่รู้หรอกว่านี่คือสิ่งแปลกปลอม
.
ก้อนมะเร็งนั้นเกิดได้กับทุกๆอวัยวะ ทุกซอกทุกมุมในร่างกายของเรา เพราะทุกๆเซลล์มีโอกาสกลายพันธุ์ได้เหมือนกัน และพวกมันเติบโตได้เร็วกว่าเซลล์ปกติทั่วไป คอยดูดแย่งเอาพลังงานและอาหารไปใช้
จนผู้ป่วยซูบผอมลง
.
นี่แหละครับ คือความยากลำบากของมัน มะเร็งแต่ละอวัยวะ ก็มีปัจจัยเสี่ยงที่แตกต่างกันไป และปัจจัยเสี่ยงส่วนใหญ่ มันก็คือสิ่งที่อยู่ในชีวิตประจำวัน
จนเราไม่สามารถที่จะหลีกเลี่ยงมันได้ทั้งหมด ยกตัวอย่างนะครับ เช่น อาหารและเครื่องดื่มต่างๆนาๆ ควัน มลพิษ บุหรี่ อาชีพต่างๆ แสงแดด รังสี การติดเชื้อต่างๆ เป็นต้น ปัจจัยเสี่ยงเหล่านี้ ทำให้ยีนของเซลล์เกิดความเสียหาย และทำงานผิดปกติไป
.
ต้องบอกว่าพวกเราสามารถหลีกเลี่ยงปัจจัยเสี่ยงของมะเร็งบางชนิดได้ แต่ก็ไม่สามารถป้องกันมะเร็งได้ทั้งหมดแน่นอน สุดท้ายแล้ว มันก็อาจมียีนที่กลายพันธ์ุเกิดขึ้นมาอยู่ดี บางคนเกิดมาพร้อมกับยีนกลายพันธ์ุมาตั้งแต่แรกแล้วด้วยซ้ำไป เพราะได้รับการถ่ายทอดมาจากพ่อแม่
.
แต่ผมพูดไปแบบนี้ก็ไม่ได้หมายความว่าทุกคนจะต้องเป็นมะเร็งนะครับ เพราะต้องบอกว่าคนส่วนใหญ่นั้นไม่มีการกลายพันธ์ุในยีนกลุ่มนี้ไปตลอดทั้งชีวิต รหัสพันธุกรรมของพวกเรามันมีความยาวกว่าพันล้านรหัส มันคงไม่บังเอิญโชคดีมากลายพันธุ์ที่ยีนกลุ่มนี้ได้ในทุกๆคนทุกๆครั้งหรอก ดังนั้นก็อย่ากังวลจนมากเกินไปนะครับ
.
แล้วถามว่าร่างกายของเรายอมปล่อยให้ก้อนมะเร็งโตขึ้นเรื่อยๆแบบนี้โดยไม่ต่อสู้อะไรเลยงั้นหรือ ก็ต้องบอกว่าเซลล์มะเร็งส่วนใหญ่มันก็หน้าตาคล้ายๆเซลล์ปกตินี่แหละ เม็ดเลือดขาวของเรามันก็เลยไม่รู้หรอกว่านี่คือสิ่งแปลกปลอม
.
ก้อนมะเร็งนั้นเกิดได้กับทุกๆอวัยวะ ทุกซอกทุกมุมในร่างกายของเรา เพราะทุกๆเซลล์มีโอกาสกลายพันธุ์ได้เหมือนกัน และพวกมันเติบโตได้เร็วกว่าเซลล์ปกติทั่วไป คอยดูดแย่งเอาพลังงานและอาหารไปใช้
จนผู้ป่วยซูบผอมลง
แต่ข่าวดีก็คือถ้าก้อนมะเร็งมันยังรวมอยู่เป็นก้อนเดียวแบบนี้ เราก็อาจรักษามันได้ โดยการตัดมันออกโดยตรง ถ้าตัดได้หมดก็จะหายขาดได้อย่างแน่นอน
.
แต่ก็มีข่าวร้ายด้วยเช่นกัน เมื่อก้อนมะเร็งโตมาถึงระยะหนึ่ง มันก็จะรุกรานเส้นเลือดและไหลไปตกที่อวัยวะอื่นๆ และนี่ก็คือการแพร่กระจายของโรคมะเร็ง และเป็นตัวบอกว่ามันเข้าสู่การเป็น”มะเร็งระยะสุดท้าย”แล้ว เป็นระยะที่หมอไม่สามารถตามไปเก็บผ่าเอาก้อนเล็กก้อนน้อยจากทั่วทั้งร่างกายได้อีกต่อไป
.
และนี่ก็คือเรื่องราวของมะเร็งที่ผมอยากจะเล่าให้ฟัง มะเร็งเกิดจากการกลายพันธ์ุของยีนที่ควบคุมการแบ่งตัวของเซลล์นั่นเอง
.
เราไม่สามารถหลีกเลี่ยงปัจจัยเสี่ยงทุกชนิดได้อย่างแน่นอน แต่มันก็มีปัจจัยเสี่ยงตัวเป้งๆเด่นๆอยู่ที่เราต้องหลีกเลี่ยงให้ได้ อย่าลืมติดตามด้วยนะครับ!
.
.
แต่ก็มีข่าวร้ายด้วยเช่นกัน เมื่อก้อนมะเร็งโตมาถึงระยะหนึ่ง มันก็จะรุกรานเส้นเลือดและไหลไปตกที่อวัยวะอื่นๆ และนี่ก็คือการแพร่กระจายของโรคมะเร็ง และเป็นตัวบอกว่ามันเข้าสู่การเป็น”มะเร็งระยะสุดท้าย”แล้ว เป็นระยะที่หมอไม่สามารถตามไปเก็บผ่าเอาก้อนเล็กก้อนน้อยจากทั่วทั้งร่างกายได้อีกต่อไป
.
และนี่ก็คือเรื่องราวของมะเร็งที่ผมอยากจะเล่าให้ฟัง มะเร็งเกิดจากการกลายพันธ์ุของยีนที่ควบคุมการแบ่งตัวของเซลล์นั่นเอง
.
เราไม่สามารถหลีกเลี่ยงปัจจัยเสี่ยงทุกชนิดได้อย่างแน่นอน แต่มันก็มีปัจจัยเสี่ยงตัวเป้งๆเด่นๆอยู่ที่เราต้องหลีกเลี่ยงให้ได้ อย่าลืมติดตามด้วยนะครับ!
.
ที่มา : Healthstory Thailand
ภาพประกอบ: ตัวจริง ป่วยจริง
ภาพถ่ายเมื่อตุลาคม 2559
ขณะพักฟื้นหลังผ่าตัดมะเร็งทอลซินที่คอข้างขวา
และ
ขอบคุณคุณพี่ทั้ง 2 ท่านมาเยี่ยมให้กำลังใจถึง รพ.
ภาพถ่ายเมื่อตุลาคม 2559
ขณะพักฟื้นหลังผ่าตัดมะเร็งทอลซินที่คอข้างขวา
และ
ขอบคุณคุณพี่ทั้ง 2 ท่านมาเยี่ยมให้กำลังใจถึง รพ.
:
:
.jpg)
ไม่มีความคิดเห็น:
แสดงความคิดเห็น